Βουδισμός: Ανάπτυξη, Αρχές και Μοναχισμός
Ημερομηνία 21 Wednesday June @ GTB Daylight Time
Θέμα Θρησκεία


Ο Βουδισμός, ένα από τα μεγαλύτερα και αρχαιότερα πνευματικά ρεύματα του κόσμου, εμφανίστηκε στην Ινδία πέντε αιώνες πριν την γέννηση του Χριστιανισμού και κυριάρχησε για 15 αιώνες. Με τον καιρό υπερίσχυσε στην Κεντρική Ασία, την ¶πω Ανατολή και την Νοτιοανατολική Ασία. Επικράτησε στην Κίνα, όσο καμία άλλη θρησκεία, ενώ τις τελευταίες δεκαετίες εξαπλώθηκε και στη Δύση.


Από τον Ρίτσαρντ Ρόμπινσον (Richard H. Robinson 1926-1971)

O Ρίτσαρντ Ρόμπινσον, επίκουρος Καθηγητής στο Ινστιτούτο Αμερικανικών Ινδικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν (Wisconsin), ίδρυσε το πρώτο πρόγραμμα φιλοσοφίας Ph.D. στη Βόρεια Αμερική με προσανατολισμό στις Βουδιστικές σπουδές και καθιέρωσε μια αυστηρή μεθοδολογική προσέγγιση στη μελέτη του βουδισμού. Ως λέκτορας στο Τμήμα Ανατολικών Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Τορόντο, δίδαξε την κινεζική και την τέχνη της ¶πω Ανατολής έχοντας ήδη παρακολουθήσει μαθήματα Κινέζικου Ιαπωνικού και Θιβετιανού Πολιτισμού, καθώς και της Σανσκριτικής γλώσσας, στο Τμήμα Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Ο Ρόμπινσον διερεύνησε, καλλιέργησε και διατήρησε την εσωτερική έννοια του Βουδισμού και την επιστημονική του ανάλυση. Μελέτησε τον σύγχρονο Βουδισμό στην Κεϋλάνη, το Βιετνάμ, την Ιαπωνία και έμεινε για ένα διάστημα στην Ινδία σπουδάζοντας την φιλοσοφία Βενάντα στο Μπενάρα το 1962, ενώ συνέγραψε αρκετές μελέτες αναφορικά με την Μαντχάμακα (Madhyamika) σε συνεργασία με θιβετιανούς και ινδούς μελετητές. Ενοποίησε σε ένα γνωστικό αντικείμενο τα δόγματα, τις τελετουργίες, την φιλολογία, τους κοινωνικούς θεσμούς, τις λογοτεχνικές εκφράσεις, την τέχνη και την εικονογραφία του Βουδισμού.

Ο ΒΟΥΔΙΣΜΟΣ βεβαιώνει την ικανότητα των ανθρώπων να γίνουν υπεράνθρωποι άγιοι, λυτρωτές, προικισμένοι με τεράστια σοφία και συμπόνια. Αρνείται ότι υπάρχει ένας δημιουργός του κόσμου, ότι υπάρχει μία αθάνατη ψυχή, αλλά βεβαιώνει ότι υπάρχει μία προσωπική συνέχεια από ζωή σε ζωή μέσω επαναγεννήσεων μέχρι να επιτευχθεί η απελευθέρωση. Επιτρέποντας μεγάλη ελευθερία σκέψης και πρακτικής σε άτομα και ομάδες, ο Βουδισμός επιδεικνύει οξείες διαφορές ανάμεσα στις σέκτες. Ωστόσο όλοι οι τύποι Βουδιστών συμφωνούν ότι ο υπέρτατος σκοπός είναι η Φώτιση, ενώ ο Σιντάρτα Γκαουτάμα, ο ¶γιος της φυλής Σάκια, ήταν εκείνος που ανακάλυψε και διακήρυξε τον σκοπό της ζωής αλλά και τον τρόπο να διανύσουμε αυτή την εποχή.

Ο Γκαουτάμα, ο Βούδας ή «φωτισμένος», κήρυξε για πρώτη φορά κοντά στο Μπεναρές το 530 π.Χ., όπου περιπλανήθηκε στις πεδιάδες της βορειοανατολικής Ασίας για 45 περίπου χρόνια. Όταν πέθανε, σύμφωνα με σύγχρονες μελέτες σε ηλικία 80 ετών, άφησε μία ακμάζουσα κοινότητα εκατοντάδων μοναχών και χιλιάδων λαϊκών οπαδών. Ως διάδοχό του δεν υπέδειξε έναν μαθητή αλλά το Ντάρμα, την «Αλήθεια» ή «Δόγμα» ή «Φυσικό Νόμο». Αυτές οι διδασκαλίες μεταβιβάστηκαν προφορικά και δεν καταγράφηκαν έως τον 2ο αιώνα π.Χ. Μέχρι εκείνη την εποχή οι διδασκαλίες είχαν επεξεργαστεί και διευρυνθεί, αλλά οι υπέροχες μνήμες των αφηγητών και ο ζήλος των Βουδιστικών σεχτών για την διατήρηση των κειμένων περιόρισαν τις αλλαγές.

Ο ουσιαστικός σκοπός του Βουδισμού (Μπούντα-ντάρμα) είναι να πετύχει την φώτιση ή απελευθέρωση, την Νιρβάνα, η οποία είναι απελευθέρωση από τον ανηλεή κύκλο της γέννησης, του θανάτου και της επαναγέννησης. Αν ένας άνθρωπος δεν πετύχει απελευθέρωση, γεννιέται ξανά και ξανά, «μετενσαρκωμένος» από μία ύπαρξη σε άλλη. Αντιμέτωπος με αυτήν την προοπτική της ατελεύτητης επανενσάρκωσης, ένας άνθρωπος μπορεί να ανταποκριθεί, είτε επιδιώκοντας εγκόσμιες απολαύσεις ή ασκητεύοντας και θέτοντας τον εαυτόν του σε ένα άλλο άκρο αποκομμένο από όλα τα εγκόσμια πράγματα.

Ο Γκαουτάμα στην πρώτη του ομιλία διακήρυξε μία «Μέση Οδό» μεταξύ της χυδαίας αναζήτησης της απόλαυσης και της μάταιης αυταπάρνησης. Αυτή η Οδός που οδηγεί στην φώτιση και στη Νιρβάνα είναι η «Ιερή Οκταπλή Ατραπός»: ορθές απόψεις, πρόθεση, ομιλία, δράση, βιοπορισμός, προσπάθεια, επιμέλεια και συγκέντρωση. Ορισμένοι από όσους άκουσαν την ομιλία του βίωσαν μία πνευματική αφύπνιση, μια που ο Βούδας με το χάρισμα και την ειλικρίνειά του μετέδωσε την γνώση και φώτισε τους συμμετέχοντες.

Διακήρυξε τις «Τέσσερις Ιερές Αλήθειες»: 1. Η ζωή είναι γεμάτη πόνο, 2. Η αιτία του πόνου είναι η επιθυμία για σαρκικές απολαύσεις, για μετά θάνατο ζωή και για καταστροφή, 3. Η απελευθέρωση από τον πόνο έρχεται με το τέλος του πόθου και 4. Υπάρχει μία Ατραπός η οποία οδηγεί στην απελευθέρωση, η Ιερή Οκταπλή Ατραπός.

Ο διαλογισμός πάνω στον πόνο δεν συστήνεται για να βγει κάποιος από την μελαγχολία, αλλά για να εξαλείψει την λαγνεία, να καταπνίξει την πλάνη της επιθυμίας, ώστε να ξυπνήσει την ευσπλαχνία και να απελευθερώσει ενέργεια. Η μετεμψύχωση, ο κύκλος της γέννησης και του θανάτου είναι γεμάτος πόνο, επειδή τα ζωντανά πλάσματα καταδικάζουν τον εαυτό τους σε αυτόν τον κύκλο εξαιτίας των υλικών επιθυμιών. Στην πρώιμη Ινδία ήταν αξίωμα ότι, γίνεσαι αυτό που επιθυμείς. Η παύση, το τέλος του πόνου, είναι η Νιρβάνα. Είναι μία ευτυχισμένη κατάσταση σε αυτή τη ζωή, που προκύπτει από την εξάλειψη της άγνοιας και του πόθου, και μία απερίγραπτη κατάσταση μετά τον θάνατο του απελευθερωμένου άγιου, του Αρχάτ.

Οι Τρεις Εκπαιδεύσεις

Η Ιερή Οκταπλή Ατραπός προσεγγίζεται μέσα από την μαθητεία της Ηθικής, της Συγκέντρωσης και της Σοφίας. Ηθική εδώ, σημαίνει αποχή από συγκεκριμένες εσφαλμένες πράξεις. Οι πέντε βασικοί κανόνες που τηρούνται από Βουδιστές λαϊκούς και μοναχούς είναι: να μην αφαιρείς ζωή, να μην παίρνεις αυτό που δεν δίνεται, να μην έχεις άσχημη ερωτική συμπεριφορά, να μην λες ψέματα, και να μην πίνεις αλκοόλ. Ο μοναχός επίσης αναλαμβάνει να τηρεί έναν κώδικα περίπου 200 περιοριστικών κανόνων. Ιδιαίτερη σημασία προσδίδει στο να μην βλάπτει την ζωή των έμβιων όντων και οι περισσότεροι κανόνες εξυπηρετούν αυτό τον σκοπό.

Οι κύριες οδοί προς την Συγκέντρωση είναι οι τέσσερις «Κατοικίες της Επίγνωσης»: Ο Διαλογισμός στο σώμα, στα συναισθήματα, στις νοητικές καταστάσεις και στα Ντάρμας (Δόγματα). Η παρατήρηση της αναπνοής –εισπνοής και εκπνοής, η διαρκής επίγνωση των πράξεων, είτε κάποιος περπατά, στέκεται, κάθεται ή ξαπλώνει, συλλογίζεται το σώμα του σαν να αποτελείται από 32 μέρη και από τα τέσσερα στοιχεία, της γης, του νερού, της φωτιάς και του αέρα· και φαντάζετε τα διαδοχικά στάδια της σωματικής αποσύνθεσης μετά θάνατον. ΅Οσο για τα συναισθήματα, παρατηρείται η ευχαρίστηση, ο πόνος και η απάθεια στο σώμα και στο νου. Παρατηρούνται νοητικές καταστάσεις αναφορικά με την λαγνεία, το μίσος, την ανοησία, την συγκέντρωση ή την αφηρημάδα. Ο διαλογιζόμενος πάνω στα Ντάρμας σημειώνει ποιά στοιχεία λειτουργούν ως εμπόδια εντός του. Αντιλαμβάνεται την παρουσία ή την απουσία των παραγόντων της φώτισης, δηλαδή την επιμέλεια, την εξερεύνηση των Ντάρμας, το σφρίγος, την αγαλλίαση, την γαλήνη, την συγκέντρωση και την ψυχική αταραξία. Είναι απαραίτητο να διαλογίζεται στις Τέσσερις Ιερές Αλήθειες μέχρι να τις κατανοήσει πραγματικά.

Η συγκέντρωση χαρακτηρίζεται από μία και μοναδική νοητική πρόθεση. Αφού περάσει τα προκαταρκτικά στάδια, ο διαλογιζόμενος επιτυγχάνει την Πρώτη έκσταση, η οποία βρίθει αγαλλίασης και ευτυχίας. Στη Δεύτερη έκσταση, η αγαλλίαση δίνει την θέση της στην ηρεμία και την καθαρή αντίληψη. Όταν φθάνει στην Τέταρτη έκσταση, ο διαλογιζόμενος είναι μακριά από την ευχαρίστηση και τον πόνο, πέρα από την χαρά και την λύπη, κατοικεί στην ψυχική αταραξία και την καθαρή αντίληψη.

Διακρίνουμε Τρεις Βαθμούς Σοφίας, ο κατώτερος βασίζεται στην Προφορική διδασκαλία του δόγματος, ο επόμενος πάνω στο Στοχασμό της διδασκαλίας, και ο ανώτερος στη Διαλογιστική έκσταση. Η ηθική παρέχει μία βάση για συγκέντρωση, η οποία με την σειρά της υποστηρίζει τη σοφία, και μέσω της σοφίας ο νους απελευθερώνεται από τις «εκροές» -αισθησιακή επιθυμία, διαρκής επαναγέννηση και λανθασμένες απόψεις. Εξαφανίζοντας τις εκροές, γίνεται κανείς άγιος (Αρχάτ ή «¶ξιος»), επιτυγχάνει την Νιρβάνα, και απελευθερώνεται από περαιτέρω γεννήσεις.


Ψυχικές Δυνάμεις

Προεξέχουσες μεταξύ των καρπών του διαλογισμού είναι οι Έξι Υπεργνώσεις: Μαγικές Δυνάμεις (πτήση, περπάτημα πάνω στο νερό, αλλαγή μορφής, αστρική προβολή), Διακοή (η ικανότητα να ακούμε ήχους που δεν είναι πραγματικά παρόντες), Διάβασμα του Νου, Ανάμνηση των προηγούμενων ζωών, Ενόραση και Εξαφάνιση των Εκροών. Οι πρώτες πέντε είναι εγκόσμιες. Προσεγγίζονται μέσω συγκέντρωσης, και μπορεί να επιτευχθούν και από μη Βουδιστές. Η έκτη είναι υπερκόσμια, επιτυγχάνεται μέσω διόρασης, και μόνο από Αρχάτ.

Η πρώιμη παράδοση αντιμετωπίζει τις εγκόσμιες Υπεργνώσεις με αμφιβολία. Οι μεγάλοι άγιοι, όπως και ο ίδιος ο Βούδας, ταξίδευαν όπως οι σαμάνοι σε υπέργειους και υπόγειους κόσμους, επικοινωνούσαν με πνεύματα μέσω διακοής και διόρασης, διάβαζαν το νου των σπουδαστών τους προκειμένου να επιλέξουν την κατάλληλη διδασκαλία ή διαλογιστική πρακτική για αυτούς και ανέτρεχαν σε προηγούμενες ζωές. Επίσης προέβλεπαν το μέλλον, «είδαν» ανθρώπινα γεγονότα που συνέβαιναν σε μεγάλη απόσταση και υπέταξαν δαίμονες.

Απαγορευόταν στους μοναχούς να εκθέτουν τις ψυχικές τους δυνάμεις στους κοινούς ανθρώπους, καθώς κάτι τέτοιο υποτιμούσε τις πνευματικές επιτεύξεις. Έπρεπε να μην κάνουν ξόρκια, να μην ερμηνεύουν τα όνειρα, τους οιωνούς και τα άστρα. Παρόμοια, οι Υπεργνώσεις δεν έπρεπε να χρησιμοποιηθούν για εγκόσμιους σκοπούς, επειδή αυτό θα συνέβαλλε στην παγκόσμια απληστία. Ωστόσο, η λογοτεχνία του Ινδικού Βουδισμού είναι γεμάτη με ιστορίες στις οποίες ένας άγιος χρησιμοποίησε τις υπερφυσικές του δυνάμεις για να σώσει κάποιον από εγκόσμια θλίψη. Αυτή η τάση μεταξύ εγκόσμιας δέσμευσης και αποδέσμευσης στη Νιρβάνα, χαρακτηρίζει ολόκληρη την ιστορία του Βουδισμού.


Το κέρδος της αξίας

Φαίνεται ότι η πρώιμη Βουδιστική ηθική βασίζεται στην αποχή, και οι σκοποί της θρησκευτικής ζωής είναι εντελώς ασκητικοί. Το σημαντικό είναι πως η προσφορά ήταν η κύρια αρετή τόσο για τους λαϊκούς όσο και τους μοναχούς. Οι λαϊκοί αποκτούσαν αξία δίνοντας τα απαραίτητα υλικά στους μοναχούς και μοναχές, βοηθώντας τους αρρώστους και όσους είχαν ανάγκη.

Η αξία είναι ένα είδος πνευματικού νομίσματος, που μπορεί να ξοδευτεί σε μία ευτυχισμένη επόμενη ζωή σε έναν παράδεισο, ή προς όφελος ενός αποθανόντα συγγενή, ή να επενδυθεί σε περαιτέρω πνευματική πρόοδο. Ο μοναχός δεν είναι πλούσιος σε υλικά αγαθά αλλά φροντίζει να είναι πλούσιος σε Ντάρμα, το οποίο προσφέρει ως διδαχή. Τον εκτιμούν επειδή απλά ζει την μοναστική ζωή και όπως και οι λαϊκοί βουδιστές συχνά προσδίδει την πρέπουσα αξία σεβασμού προς τους νεκρούς του.

Ένας άλλος τρόπος να αποκτήσει κανείς αξία είναι η λατρεία (πουτζά). Στην οικογενειακή ζωή, πουτζά σημαίνει να τιμάς τους γονείς, τους καλεσμένους, τους δασκάλους σου και άλλα σημαντικά πρόσωπα. Σε ένα ιερό ευρύτερο πλαίσιο, σημαίνει να κάνεις τελετουργικές χειρονομίες σεβασμού και φιλοξενίας: να υποκλίνεσαι με τις παλάμες ενωμένες, να υποκλίνεσαι βαθιά, να αγγίζεις τα πόδια του τιμώμενου, να περιφέρεσαι τελετουργικά, να ψέλνεις χαιρετισμούς και ύμνους και να προσφέρεις τροφή, νερό, φώς, θυμίαμα, λουλούδια, υφάσματα και πολύτιμες ουσίες. Σήμερα, την πρώτη μέρα του χρόνου, στις χώρες που έχουν ασπαστεί τον Θεραβάντα Βουδισμό πλένουν τα πόδια των ιερών καλεσμένων, πλένουν τις εικόνες και ραντίζουν τους μοναχούς και τους σεβάσμιους.


Οι Τρεις Θησαυροί

Τα θεμέλια της βουδιστικής παράδοσης και πρακτικής, οι πιο λατρεμένες αρχές είναι ο Βούδας, το Ντάρμα (Δόγμα) και η Σάνγκα (Μοναστική Κοινότητα). Αυτά είναι τα Τρία Κοσμήματα ή Θησαυροί. Η Σάνγκα περιλαμβάνει μοναχούς, μοναχές, λαϊκούς και λαϊκές, αλλά σαν λέξη σημαίνει κυρίως την κοινότητα των μοναχών. Γίνεσαι Βουδιστής δηλώνοντας, «πηγαίνω στο καταφύγιο του Βούδα, πηγαίνω στο καταφύγιο του Ντάρμα, πηγαίνω στο καταφύγιο της Σάνγκα». Το καταφύγιο Σάνγκα είναι κοινότητα ιερών προσώπων, όπου δεν είναι όλοι μοναχοί, όπως και όλοι οι μοναχοί δεν είναι άγιοι.

Η διδασκαλία ξεκινά με τον πρωταρχικό χωρισμό ανάμεσα στους αφοσιωμένους και τους άγιους. Ο αφοσιωμένος είναι ο πιστός που ζει ασκητικά, επιδιώκει την αλήθεια και δέχεται το δόγμα μέσω της αυθεντίας του άλλου. Υπάρχουν Τέσσερις Βαθμοί ενός ιερού προσώπου ή αγίου. Ο Νικητής του Ρεύματος, σίγουρα δεν θα έχει κακή επαναγέννηση και δεν θα υποτροπιάσει μέχρι να πετύχει την φώτιση. Αυτό το στάδιο επιτυγχάνεται μέσω ηθικής και τέλειας πίστης στον Βούδα, το Ντάρμα και την Σάνγκα. Σε λιγότερες από επτά ενσαρκώσεις ο Νικητής του Ρεύματος θα επιτύχει αγιότητα. Ο Μία Φορά Επιστρέφων, ελεύθερος από τα δεσμά της λαγνείας και της αδύναμης θέλησης, θα επιτύχει την αγιότητα στην επόμενη επαναγέννηση. Ο Μη Επιστρέφων, απαλλάσσεται από όλα του τα δεσμά και ξαναγεννιέται σε έναν ανώτερο ουρανό όπου προσεγγίζει τη Νιρβάνα. Ο Αρχάτ, εξαλείφει όλες τις εκροές σε αυτή την ζωή και αναγνωρίζει την απελευθέρωση του νου μέσω της σοφίας.

Στις αρχικές εκδόσεις των Ιερών Κειμένων ο Βούδας στέκει λίγο πιο πάνω ανάμεσα στους Αρχάτ. Η μοναδικότητά του συνίσταται στο ότι έφθασε στην πλήρη φώτιση χωρίς να έχει έναν δάσκαλο στη ζωή του. Αργότερα στα ιερά κείμενα, ο Βούδας εξυψώνεται πολύ παραπάνω από τους ιερούς μαθητές του. Ενώ τα πρώτα κείμενα του αποδίδουν μόνο τις τρεις μεγάλες γνώσεις (μνήμη των προηγούμενων ζωών του, συμπαντικό όραμα και γνώση των εξαλειφθέντων ελαττωμάτων του), στα μετέπειτα κείμενα Πάλι εμφανίζεται ως Παντογνώστης.

Ο Σιντάρτα Γκαουτάμα ποτέ δεν θεωρήθηκε ότι είναι ο μόνος Βούδας. Τα κείμενα Πάλι μιλάνε για μία σειρά έξι προηγούμενων Βούδα, τους οποίους ο Γκαουτάμα θυμάται μέσω της δικής του υπεργνώσης αλλά και για έναν μελλοντικό Βούδα, Μαϊτρέγια, ο οποίος είναι τώρα ένας Μποντισάτβα.


Τι είναι η Νιρβάνα;

Είναι η Νιρβάνα εκμηδένιση ή αιώνια ύπαρξη, είναι η παύση κάθε σκέψης και συναισθήματος, η τέλεια μακαριότητα ή ατομική απελευθέρωση;
Στα πρώτα γραπτά κείμενα υπάρχουν αινιγματικές απαντήσεις. Λένε ότι υπάρχει κάτι αγέννητο, κάτι που δεν έγινε, το άφτιαχτο, το απροσμέτρητο και ορίζουν το απροσμέτρητο ως την εξάλειψη της λαγνείας, του μίσους και της αφροσύνης. Αν ο Βούδας υπάρχει μετά θάνατον είναι αδιευκρίνιστο, όπως επίσης αν είναι ο κόσμος αιώνιος, και αν η ψυχή και το σώμα είναι τα ίδια. Ο Σιντάρτα δεν παραδεχόταν ότι ο Βούδας υπάρχει μετά θάνατον, ή ότι δεν υπάρχει, ή ότι και υπάρχει και δεν υπάρχει, ή ούτε υπάρχει ούτε δεν υπάρχει. Σε καθεμία από αυτές τις δηλώσεις απαντούσε, «Αυτό δεν ταιριάζει στην περίπτωση». Στη συνέχεια παρομοίαζε τον Βούδα μετά θάνατον σαν μια φωτιά η οποία έχει σβήσει· χωρίς να κατευθυνθεί βόρεια, νότια, ανατολικά ή δυτικά. Ο Βούδας, έλεγε, είναι βαθύς και αμέτρητος όπως ο μεγάλος ωκεανός. Εφόσον το βασίλειο της Νιρβάνα είναι μοναδικό, οι αναλογίες είναι ανεπαρκείς, και ο συνετός δάσκαλος αποφεύγει να τις μεταχειρίζεται ως περιγραφές. Η μόνη επαρκής ένδειξη της Νιρβάνα είναι οι οδηγίες στο πώς να την βιώσεις ώστε να γίνει κατανοητή.

Ο πρώιμος Βουδισμός απέρριπτε την ιδέα της παγκόσμιας ψυχής (Μπράχμα, ¶τμαν) που υπάρχει στις Ουπανισάδες, ως το υλικό και την επαρκή αιτία όλων των πραγμάτων. Η Νιρβάνα δεν είναι ένα υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένος ο κόσμος και η επίτευξή της δεν είναι μία επάνοδος της ψυχής στην προηγούμενή της ανεκδήλωτη κατάσταση. Ο Βούδας αρνήθηκε ότι υπάρχει ένα άτμαν ή εαυτός, ως μία αμετάβλητη ουσία που λειτουργεί ως φορέας μεταβλητών και εφήμερων εννοιών. Αντιμετώπιζε όλα τα φαινόμενα ως διαδικασίες και διακήρυττε την Μέση Οδό μεταξύ του αιώνιου άκρου της ύπαρξης, «αυτό που είναι, είναι πάντα» και του μηδενιστικού άκρου της μη-ύπαρξης, «τότε υπήρχε, τώρα χάθηκε». Η δράση της αιτίας και του αποτελέσματος δεν είναι τροποποίηση των ουσιών, αλλά εξαρτάται από τις απορρέουσες συνεργασίες: «Όταν υπάρχει το Α, τότε το Β έρχεται σε ύπαρξη· όταν το Α δεν υπάρχει, το Β δεν έρχεται σε ύπαρξη». Οι σχέσεις είναι πραγματικές, οι ουσίες όχι.

Η μετεμψύχωση δεν είναι η επανενσάρκωση μίας ψυχής, αλλά το πέρασμα μίας συνείδησης, οι σπόροι καλών και κακών πράξεων (κάρμα) που διαπράχθηκαν στην διάρκεια αυτής και της προηγούμενης ζωής. Παρομοιάζεται με την φλόγα που περνά από το ένα κερί στο άλλο, ή ένα ποίημα που περνά από το νου του δασκάλου στο νου του μαθητή. Για την μετάβασή της η μεταφερόμενη συνείδηση βρίσκει μια συμβατή οικογένεια σύμφωνη με την ηθική της προϊστορία.

Ο κόσμος της μετεμψύχωσης, σαμσάρα, αποτελείται από τρία βασίλεια: το Βασίλειο της Επιθυμίας (υπόγειοι κόσμοι, ζωικός κόσμος, φαντάσματα, άνθρωποι, δαίμονες και κόσμοι των κατώτερων θεών)· το Βασίλειο της Μορφής (ανώτεροι θεοί)· και το ¶μορφο Βασίλειο. Σε αυτό κατοικούν υπάρξεις που ως στοχαστές σε αυτήν την ζωή πέτυχαν τα εκστατικά πεδία του ατελεύτητου χώρου, της ατελεύτητης συνείδησης, το απόλυτο τίποτε, της αντίληψης και μη αντίληψης.

Η βουδιστική λατρευτική πρακτική λειτουργεί με την πεποίθηση ότι όλα τα ζώντα όντα είναι μέλη μίας παγκόσμιας οικογένειας. Με βάση αυτή την πίστη προσφέρουν έλεος στους νεκρούς ώστε να ανακουφιστούν και να απελευθερωθούν. Ο περίβολος των ναών είναι καταφύγιο για τα ζώα ενώ το κυνήγι και η σφαγή θεωρούνται ανήθικα και η θεραπεία των ζώων είναι μια φιλόστοργη πράξη. Προσφορές όπως, κέικ ρυζιού και νερό προσφέρονται προς όλα τα φαντάσματα την 15η μέρα του έβδομου μήνα και στους εκλιπόντες συγγενείς στις ημερομηνίες θανάτου τους.

Προσφορές γίνονται επίσης και προς όλους τους θεούς, τοπικές θεότητες και δαίμονες. Σε ανταπόδοση, οι θεοί παρέχουν παγκόσμιες ευλογίες όπως παιδιά, πλούτη και απελευθέρωση από κίνδυνο και ασθένεια. Οι δύο μεγάλοι Ινδο-άρειοι θεοί του 6ου αι. π.X. εισήλθαν νωρίς στο Βουδισμό, ο Ίντρα ως προστάτης και ο Μπράχμα ως εμπνευστής του Ντάρμα. Η επαναγέννηση στον παράδεισο του Μπράχμα αποκτάται μέσω των Τεσσάρων Ενατενίσεων γνωστών ως τα «Κατοικητήρια του Μπράχμα»: φιλική αγάπη, συμπόνοια, χαρά συμπάθειας και αταραξία. Γενικά, η πρώιμη βουδιστική προσέγγιση στα πνεύματα ήταν να τα καθησυχάσει μέσω του Ντάρμα και μετά να τα αντιμετωπίσει με σεβασμό χωρίς τρόμο ή αποστροφή.


Ο Προσηλυτισμένος Αυτοκράτορας

Κατά την διάρκεια του δεύτερου αιώνα Μ.Ν. (μετά τη Νιρβάνα του Γκαουτάμα, περίπου το 483 π.Χ.), το Βουδιστικό μοναστικό τάγμα χωρίστηκε σε δύο σέχτες, τους Σθαβίρας (Πρεσβύτερους) και τους Μαχασανγκχίκας (μέλη της Μεγάλης Συνάθροισης). Οι πρώτοι περιόρισαν την συνάθροισή τους στους αρχάτ, και αρνήθηκαν ότι ένας κοσμικός θα μπορούσε να γίνει αρχάτ, αποκλείοντάς τους από τα συμβούλια. Οι δεύτεροι δέχονταν τους κοσμικούς και τους μη αρχάτ στις συναντήσεις τους, και αποκαλούσαν τους Μαχασανγκχίκας «μεγάλους». Οι Πρεσβύτεροι αποτελούσαν ένα εκκλησιαστικό κατεστημένο που συνέβαλε στη βελτίωση της θέσης των κληρικών και των αρχάτ. Οι Μαχασανγκχίκας είχαν λιγότερους αρχάτ, και εξυμνούσαν τον Βούδα ακόμη περισσότερο από ό,τι οι Πρεσβύτεροι. Ισχυρίζονταν ότι είναι υπερκόσμιος, δεν κατοικεί μεταξύ των ανθρώπων, έχει ένα αιώνιο σώμα, έχει απεριόριστη δύναμη, και έχει το χάρισμα της αιώνιας ζωής. Αυτός στέλνει αστρικά σώματα σε ολόκληρο τον κόσμο, και μέσω αυτών εργάζεται ακατάπαυστα για τη σωτηρία όλων των ζώντων υπάρξεων.

Κοντά το 274 π.Χ. ο Ασόκα ανέβηκε στο θρόνο της Αυτοκρατορίας Μαούρα. Αφού είχε αποκτήσει εξουσία και εδάφη, γεμάτος τύψεις για τις αιματοχυσίες και τις καταστροφές που προκάλεσαν οι κατακτήσεις του, ασπάστηκε τον Βουδισμό. Έγινε προσκυνητής, σταμάτησε το κυνήγι, συναναστρεφόταν μοναχούς και απομονωνόταν σε ησυχαστήρια. Διακήρυττε το δρόμο του Ντάρμα, αποκηρύσσοντας την στρατιωτική αντιπαράθεση και διόρισε ειδικούς για την επίβλεψη εφαρμογής του Ντάρμα. Σύστηνε ανεκτικότητα μεταξύ των σεχτών και προέτρεπε όλους να εστιάζονται στο Ντάρμα. Προώθησε την ανάπτυξη του Βουδισμού και άλλων ασκητικών σεχτών και διέδωσε τον Βουδισμό στέλνοντας μοναχούς σε ξένες χώρες.

Κατά την διάρκεια της βασιλείας του, η σέχτα των Βιμπχατζγιαβαντίνς (Διαχωριστών) αποσχίστηκε από την σχολή των Πρεσβυτέρων. Οι ίδιοι οι Βιμπχατζγιαβαντίνς σύντομα διαχωρίστηκαν σε αρκετές σέχτες. Τα προπύργιά τους ήταν στη δυτική Ινδία (οι σημερινοί Μαντχία Πράντες και Μαχαράστρα). Μία αρχαία σέχτα Βιμπχατζγιαβαντίνς η Θεραβάντα (το Δόγμα των Πρεσβυτέρων) πέρασε μέσω της νότιας Ινδίας στην Κεϋλάνη στα τέλη του τρίτου αιώνα π.Χ. Μετά από πολλές μεταστροφές και επαναλαμβανόμενους σφετερισμούς από τον Ινδουϊσμό, από άλλες Βουδιστικές σέχτες και τον Χριστιανισμό, διατηρείται έως και σήμερα. Στον 5ο και τον 6ο αιώνα μ.Χ., υπήρχαν κέντρα Θεραβάντα στην ακτή Μαντράς και εξαπλώθηκαν και στη Μιανμάρ. Έως και σήμερα επικρατεί στη Βιρμανία, Ταϋλάνδη, Λάος, Καμπότζη και στην Κεϋλάνη.

Περίπου τέσσερις αιώνες μετά τη Νιρβάνα εμφανίστηκε μία κίνηση που αποκαλείτο Μποντισατβαγιάνα ή Μαχαγιάνα (Μεγάλη Κατεύθυνση ή Όχημα), σε αντίθεση με την Χιναγιάνα (Κατώτερη Κατεύθυνση ή Όχημα). Αρχικά δεν ήταν μία χωριστή σέχτα αλλά μια νέα μορφή κάποιων τυπικών δογμάτων Μαχασανγκχίκα: ότι τα φαινόμενα του κόσμου είναι πλανερά και άδεια, ότι ο αληθινός Βούδας είναι υπερκόσμιος, ότι οι Βούδες που εμφανίζονται στον κόσμο είναι τα αστρικά του σώματα, ότι υπάρχουν ταυτόχρονα σε πολλά βασίλεια του κόσμου και ότι ο Βούδας εργάζεται ακατάπαυστα για την σωτηρία.

Η ιδέα του Μποντισάτβα –εκείνου που βρίσκεται στη διαδικασία για να γίνει Βούδας- αναγνωρίστηκε από όλες τις σέχτες Χιναγιάνα, αλλά οι περισσότερες χρησιμοποίησαν τον όρο μόνο για να ορίσουν τον Σιντάρτα Γκαουτάμα προτού κατακτήσει την φώτιση. Η Μαχαγιάνα ισχυριζόταν ότι Μποντισάτβα είναι η πορεία την οποία θα έπρεπε να ακολουθούν όλοι οι αφιερωμένοι. Δίδαξαν μία ατραπό όπου ακόμη και ο ταπεινότερος θα μπορούσε να ξεκινήσει, διαβεβαιώνοντάς τον ότι μία τάξη ουράνιων Μποντισάτβας και Βούδας θα τον βοηθήσουν.


Η Διαδρομή του Μποντισάτβα

Γνωρίζουμε από πέτρινα ανάγλυφα ότι ιστορίες των προηγούμενων ζωών του Βούδα ήταν δημοφιλείς μέχρι το 2ο αιώνα π.Χ. Αυτές οι αφηγήσεις υμνούν μία σειρά αρετών που ονομάζονται «Τελειοποιήσεις». Η ιδέα των Τελειοποιήσεων αναπτύχθηκε από τις σέχτες των Πρεσβυτέρων, και η Μαχαγιάνα υιοθέτησε αυτή την ιδέα ως την Καρδιά της Ατραπού Μποντισάτβα, την οποία σύστηνε ως πρακτική στους αφοσιωμένους, άντρες, γυναίκες, μοναχούς και κοσμικούς.

Η ατραπός Μποντισάτβα ξεκινά με την αφύπνιση της έφεσης για υπέρτατη, τέλεια φώτιση. Αυτή η σημαντική πράξη απαιτεί την συσσώρευση πολλών δυνατοτήτων, σοφίας και τη βοήθεια καλών πνευματικών φίλων. Έχει θαυμάσια αποτελέσματα καθώς ακυρώνει το κακό κάρμα, εμποδίζει κακές επαναγεννήσεις και οδηγεί σε καλές.

΅Εχοντας αφυπνίσει την έφεσή του, ο Μποντισάτβα καλλιεργεί θετικές ιδιότητες, κάνει καλό σε άλλους, και διαλογίζεται στους στόχους της διαδρομής του. Με τον καιρό φτιάχνει μία σειρά όρκων, αποφασίζοντας να σώζει έμβια όντα προδιαγράφοντας συχνά πως, όταν γίνει Βούδας η χώρα του θα έχει αυτά τα οφέλη.

Μετά ο Μποντισάτβα συνεχίζει στην εξάσκηση των Έξι Αρετών μέχρι αυτές να εκφραστούν ως τελειοποίηση. Η Δωρεά σημαίνει να δίνει κάποιος τα αγαθά του, το Ντάρμα, ακόμη και την ζωή του, σε εκείνους οι οποίοι έχουν ανάγκη. Η αυθόρμητη και χωρίς σκέψη προσφορά είναι μία τελειοποίηση. Η Ηθική συνίσταται στην τήρηση των κανόνων, μεταθέτοντας έτσι τα οφέλη της και στους άλλους ανθρώπους και ενθαρρύνοντάς τους να κάνουν το ίδιο. Υπομονή σημαίνει να αντέχει κάποιος δοκιμασίες και τραυματισμούς από άλλους και να δέχεται δύσκολα και δυσάρεστα δόγματα. Το Σθένος είναι η αμείωτη ενέργεια και ο ζήλος να υπερβεί τα ελαττώματά του και να καλλιεργήσει την αρετή. Ο Διαλογισμός έγκειται στην εξάσκηση της έκστασης, της συγκέντρωσης στην ουσία και της επίτευξης (τελειότητας) χωρίς αποδοχή των εγκόσμιων αποκτημάτων. Η Σοφία είναι η βασίλισσα των τελειοποιήσεων, αφού συνίσταται στην άμεση αντίληψη της αλήθειας της κενότητας. Αυτή διαλύει όλα τα αποκυήματα της φαντασίας, τα «κατασκευάσματα του νου» και έτσι καθιστά τέλειες τις άλλες πέντε αρετές.

Όταν ο Μποντισάτβα κυριαρχήσει στις Έξι Τελειοποιήσεις, επιτυγχάνει την μη υποτροπιάζουσα κατάσταση και δεν δεσμεύεται σε επαναγεννήσεις από το κάρμα του, αλλά επιλέγει ο ίδιος πού θα γεννηθεί με σκοπό να ωφελήσει ζώσες υπάρξεις. Τελικά γίνεται ένας Βούδας, εκτός εάν αποφασίσει να παραμείνει ένας Μποντισάτβα μέχρι όλα τα έμβια όντα να επιτύχουν τη φώτιση.

Οι ουράνιοι Μποντισάτβας στο πάνθεον Μαχαγιάνα είναι Μεγάλα ΅Οντα τα οποία έχουν πετύχει την μη υποτροπιάζουσα κατάσταση και την υπέρτατη κυριαρχία πάνω στα βασίλεια της μετεμψύχωσης. Οι περισσότεροι από αυτούς πιθανά κατήλθαν από θεότητες της Βορείου Ινδίας τους τελευταίους πέντε αιώνες π.Χ., έχοντας χαρακτηριστικά γνωρίσματα και λειτουργίες των μεγάλων θεών ΅Ιντρα και Μπράχμα. Παρότι κατέχουν δευτερεύουσες θέσεις στις πρώιμες Σούτρας της Μαχαγιάνα, γίνονται πιο διακεκριμένοι μετά το 200 μ.Χ., έως ότου ξεπερνάνε τους ίδιους τους Βούδες.


Ο Επερχόμενος Βούδας

Η αφοσίωση στον επερχόμενο Βούδα Μαϊτρέγια είναι κοινή και στις δύο σχολές του Βουδισμού, την Χιναγιάνα και την Μαχαγιάνα. Θα γεννηθεί στο Μπεναρές, στο απώτερο μέλλον, όταν η ανθρώπινη αρετή και η ευημερία θα έχουν αυξηθεί κατά πολύ. Εν τω μεταξύ μένει στον ιερό τόπο Τουσίτα, όπου οι ευσεβείς μπορεί να επαναγεννηθούν εάν προσεύχονται διακαώς για αυτό, ιδιαίτερα την στιγμή του θανάτου. Μέσα σε ουράνια ευλογία, ακούγοντας τις ομιλίες του Μαϊτρέγια θα τον συνοδεύουν όταν έρθει και πάλι στη γη. Ως ένας υψηλός θεός ο Μαϊτρέγια είναι ισχυρός, και ως ένας Βοδισάτβα είναι ευσπλαχνικός, έτσι οι πιστοί προσδοκούν ανταπόκριση στις προσευχές τους. Είναι ο εμπνευστής των διδασκάλων του Βουδισμού, εμφανιζόμενος σε αυτούς σε όνειρα ή σε έκσταση, παρηγορώντας τους όταν αμφιβάλουν ή απογοητεύονται. Επίσης τους προφυλάσσει και τους σώζει από κίνδυνο, δέχεται εξομολογήσεις αμαρτιών και οδηγεί τους ετοιμοθάνατους στον παράδεισό του.

Ο Μαντζούσρι λέγεται ότι είχε γίνει ένας Μποντισάτβα που δεν υποτροπιάζει, πριν από 64 μυριάδες αιώνες. Δεν επίκειται να γίνει Βούδας επειδή υποσχέθηκε να μην βιαστεί για την φώτιση αλλά να παραμένει σε Σαμσάρα ώσπου να σωθεί και η τελευταία ύπαρξη. Γεννήθηκε την εποχή του Γκαουτάμα ως Βραχμάνος και έζησε 450 χρόνια. Και μόνο στο άκουσμα του ονόματός του αφαιρούνται πολλοί αιώνες από τον κύκλο της μετεμψύχωσης κάποιου, ενώ η λατρεία του εγγυάται καλή επαναγέννηση. Εάν απαγγείλεις μία ορισμένη Σούτρα και ψάλλεις το όνομά του, θα εμφανιστεί σε επτά ημέρες σε όνειρο, εάν έχεις κακό κάρμα, ειδάλλως σε ζωντανό όραμα. Αυτός είναι η ενσάρκωση της Σοφίας και απεικονίζεται να οδηγεί ένα λιοντάρι, κρατώντας ξίφος στο χέρι του.

Μία μεγάλη ύπαρξη είναι ο Αβαλοκιτεσβάρα ο οποίος εμφανίζεται σε πολυποίκιλες μορφές με σκοπό να βοηθήσει και να σώσει έμβια όντα -ως ένας Βούδας, ως ένας Μποντισάτβα, ως ένας αρχάτ, ή ως ένας Ινδός θεός. Η αφιέρωση σε αυτόν ισούται με την λατρεία μεγάλου αριθμού από Βούδες. Δίνει χαρές σε εκείνους που τον καλούν νοητικά και εκφωνούν το όνομά του. Τους σώζει από κακά πάθη, δίνει γιο ή κόρη ανάλογα τι θα ζητήσει μια ικέτιδα, και σώζει όσους τον σκέφτονται σε φωτιά, ναυάγιο, ληστείες, εκτέλεση, φυλακή, μαγεία, δαίμονες, άγρια θηρία, φίδια και κεραυνούς. Η λατρεία του άνθισε κατά την διάρκεια του 4ου αιώνα μ.Χ., και μέχρι τον 7ο ήταν η δημοφιλέστερη θεότητα στο Ινδικό Βουδιστικό πάνθεο.

Οι Μαχασανγκχίκας εξιδανίκευσαν τον Βούδα και αντιμετώπισαν τον ιστορικό Γκαουτάμα ως μία από τις πολυάριθμες εμφανίσεις που προβάλλονται από τον αιώνιο, υπερκόσμιο Βούδα. Επίσης, πίστευαν, αντίθετα από τους Πρεσβυτέρους, ότι στο σύμπαν υπάρχουν πολλοί Βούδες την ίδια στιγμή, ο καθένας κυριαρχώντας σε ένα πεδίο Βούδα ή επικράτεια του Βούδα.

Από την αρχή, υπήρχε μία φανερή αντίφαση μεταξύ των ποικίλων ρόλων του Γκαουτάμα. Η Σούτρα του Λωτού, που ολοκληρώθηκε το 200 μ.Χ., διακηρύσσει ότι δεν εισήλθε πραγματικά στη Νιρβάνα στο τέλος των 80 χρόνων του πάνω στη γη, αλλά έδωσε την εντύπωση ότι το έκανε, για να κλονίσει και να τονώσει ανθρώπους που θεωρούσαν δεδομένη την παρουσία του. Στην πραγματικότητα, αυτός είναι πάντα ενεργός, διδάσκοντας και βοηθώντας όλα τα όντα σε όλους τους κόσμους. Ο Βούδας της Σούτρα του Λωτού είναι ένας υπέροχος και πάντα παρών δάσκαλος, αλλά δεν απαλλάσσει τους μαθητές από την διαρκή προσπάθεια για την απόκτηση δυνατοτήτων και σοφίας. Στην Ινδία, ο Σιντάρτα Γκαουτάμα παρέμεινε ο δημοφιλέστερος από τους ουράνιους Βούδες.

Ο Βαϊροκάνα, ο «Απόγονος του ΅Ηλιου», ξεκίνησε ως ένα επίθετο του Γκαουτάμα αλλά έγινε ένας από τους κύριους Βούδες στη Σούτρα Αβαταμσάκα (300 μ.Χ.). Ο Ακσόμπια, «ο Ακλόνητος», ήταν δημοφιλής τους πρώτους δύο αιώνες μ.Χ. Προϊσταται σε ένα Βουδικό πεδίο στην Ανατολική Κατεύθυνση όπου οι καλοί άνθρωποι ή όσοι ακούνε το όνομά του μπορούν να επαναγεννηθούν. Ο Αμιτάμπχα, «Απεριόριστο Φως», (ονομάζεται επίσης Αμιτάγιους, «Απεριόριστη Διάρκεια Ζωής» και ο Αμίντα της Ιαπωνίας) προϊσταται σε έναν ουράνιο τόπο στη Δυτική Κατεύθυνση που ονομάζεται «Η Ευτυχισμένη Χώρα». Όλες οι υπάρξεις που πηγαίνουν στη χώρα του Αμιτάμπχα επιτυγχάνουν φώτιση. Για να επαναγεννηθεί κάποιος στην Ευτυχισμένη Χώρα πρέπει να έχει τουλάχιστον καλή συμπεριφορά, να ακούει το όνομα του Αμιτάμπχα και να έχει αποφασίσει να πάει. Εκεί όπου δεν υπάρχει κόλαση, ούτε ζώα, φαντάσματα ή γυναίκες. Όλα τα απαραίτητα υλικά έρχονται απλά επιθυμώντας τα. Ευωδιαστά λουλούδια και πολύτιμοι λίθοι πέφτουν σαν απαλή βροχή από τα δέντρα ενώ τα σύννεφα παίζουν γλυκιά μουσική ακούγοντας οποιαδήποτε διάλεξη για το Ντάρμα επιθυμούν. Η λατρεία του Αμιτάμπχα δεν ήταν ποτέ τόσο δημοφιλής στην Ινδία όσο εκείνη του Σακιαμούνι, ενώ είχε μεγάλη αποδοχή στην Κίνα.

Ο Ταντρικός Βουδισμός ή Βατζραγιάνα, εμφανίστηκε το 600 μ.Χ. Οι Ταντρικοί αιώνες είναι όμοιοι σε δόξα με οποιαδήποτε άλλη περίοδο στην Ινδική Βουδιστική ιστορία. Στη διάρκειά της αναπτύχθηκαν οι τέχνες και εμφανίστηκαν ιερείς και πολυμαθείς άνθρωποι. Ακριβώς όπως η Μαχαγιάνα ξαναζωντάνεψε μία παράδοση που έπεσε θύμα στο ακαδημαϊκό κοσκίνισμα και την αυταρέσκεια, έτσι και η Βατζραγιάνα ξαναζωντάνεψε τον πνευματικό ζήλο και την επίτευξη σε μία εποχή όπου το ιδανικό του Μποντισάτβα υμνείτο σε ακαδημαϊκές αναλύσεις παρά στην καθημερινότητα.


Αναβίωση στην Ινδία

Από τον 7ο έως και τον 12ο αιώνα, η Βατζραγιάνα άνθισε στο Μπιχάρ και στη Βεγγάλη. Τα μεγάλα μοναστικά πανεπιστήμια της Ναλάντα και της Βικραμασίλα δίδαξαν όλο το εύρος της βουδιστικής, ινδουιστικής και κοσμικής γνώσης σε χιλιάδες μαθητές όπως, Κινέζους, Θιβετιανούς και νοτιοανατολικούς Ασιάτες. Αλλά Μουσουλμάνοι εισβολείς κατέστρεψαν το 1198 τον οργανωμένο Βουδισμό στην κοιλάδα του Γάγγη, λεηλατώντας την Ναλάντα για αρκετές δεκαετίες. Επέζησε ως λαϊκή παράδοση για δύο ή τρεις αιώνες και μετά χάθηκε.

Η Βατζραγιάνα ήκμασε επίσης στις κοιλάδες κάτω από τα Ιμαλάια, στο Σουάτ, το Γκιλγκίτ, το Κασμίρ και το Κατμαντού. Εξολοθρεύτηκε από τους Μουσουλμάνους κυβερνήτες μόνο τον 15ο αιώνα, ενώ επιβιώνει μέχρι σήμερα στην Κοιλάδα του Κατμαντού.

Είναι αμφίβολο εάν ο Βουδισμός είχε ποτέ αρκετή δύναμη στη χώρα Ταμίλ στη νότιο Ινδία, εκτός από μερικές πόλεις όπως η Κοντζιβεράμ, όπου υπήρχε ένα μεγάλο κέντρο μάθησης και μία κοινότητα Θεραβάντα μέχρι και τον 15ο αιώνα. Η Δυτική Ινδία και το Ντεκάν ήταν Βουδιστικά προπύργια μέχρι το τέλος του 7ου αιώνα. Τα τελευταία Βουδιστικά μνημεία στη Μαχαράστρα χρονολογούνται από τον 5ο αιώνα και από εκεί και πέρα ο Ινδουϊσμός κυριάρχησε σε ολόκληρη την περιοχή. Πιθανώς οι Βραχμάνοι σύμβουλοι στις αυλές ήταν πιο ικανοί να κερδίζουν την εύνοια των πρίγκηπων από ότι οι Βουδιστές μοναχοί. Ο Βουδισμός άνθισε καλύτερα σε δυνατά έθνη-κράτη όπως η Κεϋλάνη, Μιανμάρ και Κίνα στην περίοδο Τ΄ανγκ. Η χαλαρά δομημένη φεουδαρχική κοινωνία της περιόδου Ρατζπούτ ευνόησε τον εξίσου χαλαρά οργανωμένο Ινδουϊσμό.

Ενώ δεν είναι απόλυτα αληθές ότι ο Ινδουϊσμός απορρόφησε τα καλύτερα από τον Βουδισμό, παρ΄ όλα αυτά αφομοίωσε και διαιώνισε πολλά, όπως την συμπόνια στον αφιερωματικό Ινδουϊσμό. Αλλά και οι σχολές Βεντάντα όπως η Σαμκάρα υποκατέστησε το Βουδισμό δανειζόμενη όχι μόνο την φιλοσοφία αλλά και το μοναχισμό από αυτόν, και έτσι η Σαμκάρα ονομάζεται κρυμμένος Βουδισμός.

Η σύγχρονη Ινδία ανακαλύπτει ξανά την Βουδιστική της κληρονομιά με υπερηφάνεια. Μερικές κάστες Ινδών και εκατομμύρια πρώην ανέγγιχτων προσηλυτίστηκαν στο Βουδισμό και αρκετοί άλλοι μελετούν και αποδέχονται το Βουδιστικό δόγμα, προσκυνούν στους Βουδιστικούς ιερούς τόπους και βλέπουν την θρησκευτική παγκοσμιότητα του Βούδα ως έναν πρόδρομο μιας δημοκρατικής αναπτυσσόμενης Ινδίας. Το ιδανικό του Ασόκα για την νίκη του Ντάρμα ζει ακόμη, και το σύμβολό της, ο Τροχός του Ντάρμα, στέκει στο κέντρο της Ινδικής σημαίας.

Ο Βουδισμός παραμένει μια από τις μεγαλύτερες θρησκείες ή καλύτερα φιλοσοφίες του κόσμου, όπου η προφορική παράδοση ήταν το κύριο χαρακτηριστικό του για αρκετούς αιώνες. Ξεκίνησε από την Ινδία και στη συνέχεια εξαπλώθηκε σε όλη την Ασία και σταδιακά στη Δύση όπου αναπτύχθηκαν διαφορετικές παραδόσεις από πρακτικο-τελετουργικής αλλά και φιλοσοφικής άποψης. Σύμφωνα με την βουδιστική διδασκαλία η ζωή είναι γεμάτη πόνο και δυστυχία, εξαρτημένη από τις γήινες απολαύσεις και την άγνοια που παγιδεύει το άτομο στον τροχό της Σαμσάρα ή αναγέννησης. Μέσα από το βουδιστικό μονοπάτι της απελευθέρωσης, της αναζήτησης της αλήθειας και της γνώσης, η ατομική Ψυχή συνδέεται με την Κοσμική Ψυχή και μπορεί να επιτευχθεί η ένωση με την Νιρβάνα, το Μπράχμαν, το Απόλυτο.

Είμαστε ό,τι σκεφτόμαστε.
Όλο μας το είναι είναι απόρροια των σκέψεων μας.
Με τις σκέψεις μας, δημιουργούμε τον κόσμο μας.

Αν ένας άνθρωπος ζει μια αγνή ζωή,
τίποτε δεν μπορεί να τον καταστρέψει.
Αν έχει υπερνικήσει την απληστία,
τίποτε δεν μπορεί να περιορίσει την ελευθερία του.


Μτφρ.: Τ.Α.





Το άρθρο αυτό προέρχεται από Kosmos Zine
http://www.e-zine.gr

Η URL της ιστορίας είναι η εξής
http://www.e-zine.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=307